
สรุปประเด็นสำคัญ
- ตั้งแต่ 10 เมษายน 2569 ด่านเชงเก้นลงทะเบียนผู้เดินทางที่ไม่ใช่พลเมืองอียูแบบดิจิทัล แทนการประทับตราพาสปอร์ต
- เข้าครั้งแรกจะถูกเก็บภาพใบหน้าและลายนิ้วมือ เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีเก็บแค่รูป
- ระบบนับวันตามกฎ 90 วันใน 180 วันให้อัตโนมัติ อยู่เกินกำหนดระบบจะรู้
- คนถือพาสปอร์ตไทยยังต้องขอวีซ่าเชงเก้น และไม่ต้องขอ ETIAS
- ลงทะเบียนฟรี ถ้าปฏิเสธการเก็บข้อมูลชีวมิติจะถูกปฏิเสธการเข้าประเทศ
ใครเดินทางจากไทยไปยุโรปช่วงนี้จะพบว่าไม่มีการประทับตราในพาสปอร์ตแล้ว ตั้งแต่ 10 เมษายน 2569 ระบบบันทึกการเข้าออก (Entry/Exit System หรือ EES) ของอียูเปิดใช้เต็มรูปแบบ เจ้าหน้าที่ด่านลงทะเบียนผู้เดินทางที่ไม่ใช่พลเมืองอียูแบบดิจิทัล ด้วยภาพใบหน้าและลายนิ้วมือ
EES คืออะไร
EES คือฐานข้อมูลที่บันทึกการเข้าและออกจากเขตเชงเก้นของคนที่ไม่ใช่พลเมืองอียู สำหรับการพำนักระยะสั้นไม่เกิน 90 วันในช่วง 180 วัน ใช้กับทุกคนไม่ว่าจะต้องขอวีซ่าหรือไม่ ระบบเริ่มทยอยใช้ตั้งแต่ 12 ตุลาคม 2568 และใช้เต็มรูปแบบตั้งแต่ 10 เมษายน 2569
ระบบนี้ใช้ใน 29 ประเทศ คือประเทศสมาชิกอียู 25 ประเทศ (ยกเว้นไซปรัสและไอร์แลนด์) บวกไอซ์แลนด์ ลิกเตนสไตน์ นอร์เวย์ และสวิตเซอร์แลนด์ สหราชอาณาจักรไม่ได้อยู่ในระบบนี้ ไปลอนดอนจึงยังใช้วิธีเดิม
ระบบเก็บข้อมูลอะไรบ้าง
EES บันทึกชื่อและข้อมูลพาสปอร์ต ภาพใบหน้าและลายนิ้วมือ วันที่และจุดที่เข้าออกแต่ละครั้ง และประวัติการถูกปฏิเสธการเข้าเมือง บันทึกการเข้าออกเก็บไว้ 3 ปี ถ้าไม่ยอมให้เก็บข้อมูลชีวมิติ จะถูกปฏิเสธการเข้าประเทศ
ที่ด่านจะเจออะไร
ครั้งแรกที่เข้าเชงเก้นหลังระบบเริ่ม เจ้าหน้าที่หรือตู้บริการตัวเองจะถ่ายรูปใบหน้า เก็บลายนิ้วมือ และบันทึกข้อมูลพาสปอร์ต เด็กอายุต่ำกว่า 12 ปีถ่ายแค่รูป ไม่ต้องเก็บลายนิ้วมือ ครั้งต่อไประบบจะเทียบใบหน้ากับข้อมูลเดิม ซึ่งน่าจะเร็วขึ้น การลงทะเบียนไม่มีค่าใช้จ่าย
การลงทะเบียนครั้งแรกอาจนานกว่าการประทับตราแบบเดิม ควรเผื่อเวลาที่สนามบิน โดยเฉพาะถ้ามีเที่ยวบินต่อในยุโรป ด่านบางแห่งยังติดตั้งระบบไม่เสร็จในวันที่เริ่มใช้
กฎ 90 วันใน 180 วัน ระบบนับให้อัตโนมัติแล้ว
EES คำนวณจำนวนวันที่คุณอยู่ในเขตเชงเก้นให้เอง ถ้าอยู่เกินกำหนด ระบบจะรู้แม้ไม่มีใครเปิดพาสปอร์ตดูละเอียดตอนขาออก นักศึกษา คนทำงาน และคนที่ไปยุโรปบ่อย ควรนับวันเองด้วย จะได้ไม่พลาดเพราะลืมทริปไหนไป
ตัวอย่างง่ายๆ ถ้าไปฝรั่งเศส 30 วันในเดือนมีนาคม แล้ววางแผนไปอีกครั้งในเดือนกรกฎาคม ช่วง 180 วันที่นับย้อนจากวันเดินทางในกรกฎาคมยังรวมวันในเดือนมีนาคมอยู่ จะเหลือวันใช้ได้ประมาณ 60 วัน ไม่ใช่ 90 วัน
คนไทยต้องขอ ETIAS ไหม
ไม่ต้อง ETIAS เป็นการขออนุญาตเดินทางออนไลน์สำหรับคนจากประเทศที่ไม่ต้องขอวีซ่าเชงเก้น เช่น สหรัฐฯ หรือญี่ปุ่น มีกำหนดเริ่มในไตรมาสสุดท้ายของปี 2569 คนถือพาสปอร์ตไทยยังต้องขอวีซ่าเชงเก้นอยู่ จึงไม่ต้องขอ ETIAS ระวังเว็บไซต์ที่เสนอรับยื่น ETIAS ให้คนไทย
เรื่องวีซ่าเชงเก้นที่ควรรู้
- ค่าธรรมเนียมวีซ่ามาตรฐาน 90 ยูโรสำหรับผู้ใหญ่ และ 45 ยูโรสำหรับเด็กอายุ 6 ถึง 11 ปี
- ยื่นได้เร็วสุด 6 เดือนก่อนเดินทาง และควรยื่นอย่างน้อย 15 วันก่อนเดินทาง
- ยื่นกับประเทศที่จะอยู่นานที่สุด หรือประเทศที่เข้าก่อนถ้าอยู่แต่ละประเทศเท่ากัน
มีวีซ่าแล้วก็ยังต้องลงทะเบียน EES ที่ด่านตามปกติ
เตรียมตัวให้ผ่านด่านครั้งแรกได้ราบรื่น
- เผื่อเวลาต่อเครื่องที่สนามบินแรกในเขตเชงเก้น
- เตรียมตั๋วขากลับและหลักฐานที่พักไว้ให้หยิบง่าย เจ้าหน้าที่อาจยังถามเรื่องการเดินทาง
- ดูแลพาสปอร์ตไม่ให้ชำรุด เพราะระบบอ่านข้อมูลแบบอิเล็กทรอนิกส์
- ถ้าไปยุโรปบ่อย จดวันเข้าออกของตัวเองไว้ด้วย
คำถามที่พบบ่อย
ต้องลงทะเบียนทุกครั้งที่เดินทางไหม
ไม่ต้อง ลงทะเบียนครั้งเดียว ครั้งต่อไประบบเทียบกับข้อมูลเดิม ถ้าข้อมูลหมดอายุหลัง 3 ปี จึงลงทะเบียนใหม่
ต้องใช้พาสปอร์ตแบบไบโอเมตริกซ์ไหม
ไม่จำเป็น พาสปอร์ตทั้งแบบไบโอเมตริกซ์และแบบเดิมใช้ได้ ขอแค่ยังไม่หมดอายุ
EES มีค่าใช้จ่ายไหม
ไม่มี การลงทะเบียนฟรี ถ้าเว็บไซต์ไหนเรียกเก็บเงินค่า EES ไม่ต้องสนใจ
ถ้ากำลังวางแผนไปเรียนต่อ อ่านคู่มือทุน Erasmus Mundus และอย่าลืมว่าวีซ่านักเรียนระยะยาวเป็นวีซ่าของแต่ละประเทศ มีกติกาแยกจากวีซ่าเชงเก้น
แหล่งข้อมูล
- สหภาพยุโรป, Travel to Europe: Entry/Exit System
- สหภาพยุโรป, Data held by the EES
- คณะกรรมาธิการยุโรป, Main differences between the EES and ETIAS (28 เมษายน 2569)